Zanieczyszczenie świetlne jako potencjalny czynnik eutrofizacji – przykład miejskich zbiorników w Krakowie

Streszczenie w języku polskim

Zanieczyszczenie świetlne oddziałuje na różne komponenty środowiska, ale jego wpływ na ekosystemy wodne jest wciąż słabo znany. Badania sugerują, że sztuczne światło nocne może zakłócać pionową migrację zooplanktonu oraz inicjować fotosyntezę fitoplanktonu w niewłaściwych porach, co sprzyja eutrofizacji i pogorszeniu jakości wód. W celu weryfikacji tej hipotezy przeprowadzono monitoring czterech zbiorników wodnych w Krakowie (w okresie od kwietnia do września 2024 r.). Analizowano stężenie chlorofilu a w odniesieniu do jasności nocnego nieba, mierzonej przez Pracownię Monitoringu Zanieczyszczenia Świetlnego Politechniki Krakowskiej. Uwzględniono okresy, w których temperatura przekraczała 10°C, a także posłużono się miesięcznymi średnimi wartościami. W dwóch zbiornikach odnotowano silną korelację pomiędzy poziomem zanieczyszczenia świetlnego a stężeniem chlorofilu a (r = 0,75 i r = 0,7). W zbiorniku zlokalizowanym w zlewni rzeki Dłubni, przepływającej przez tereny rolnicze, stwierdzono niską korelację (r = 0,18), co może wynikać z intensywnego dopływu biogenów, maskującego potencjalny wpływ światła. Natomiast w zbiorniku, w którym nie zaobserwowano korelacji (r = –0,03), odnotowano jednocześnie niskie stężenia chlorofilu a, co może wskazywać na jego ograniczoną podatność na proces eutrofizacji. Wyniki wskazują na potencjalny wpływ zanieczyszczenia świetlnego na procesy troficzne i uzasadniają potrzebę dalszych, długoterminowych badań w tym obszarze.