Międzynarodowy wymiar polityki klimatycznej Ukrainy w kontekście pełnoskalowej inwazji Rosji

Olena Shevchenko

Streszczenie w języku polskim


W artykule przedstawiono analizę wpływu wojny rosyjsko-ukraińskiej na politykę środowi skową Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem wielkoskalowych zniszczeń ekosystemów, degradacji infrastruktury krytycznej oraz powstawania długofalowych zagrożeń środowiskowych. Ukazano, w jaki sposób działania zbrojne – w szczególności użycie materiałów wybuchowych, ataki na obiekty przemy słowe i energetyczne oraz masowe zaminowanie terytoriów – prowadzą do zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza, utraty bioróżnorodności oraz degradacji gruntów. Szczególną uwagę poświęcono zjawisku ekobójstwa (ecocide) oraz jego konsekwencjom dla realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju. Po nadto zaprezentowano analizę transformacji polityki środowiskowej Ukrainy w warunkach wojennych, podkreślając rolę międzynarodowych platform klimatycznych – zwłaszcza procesu klimatycznego ONZ (UNFCCC/COP), jako narzędzi komunikowania stanowiska Ukrainy w sprawie ekobójstwa, powiązań między wojną a zmianami klimatu oraz promocji krajowych inicjatyw środowiskowych. Wykazano, że wojna przyspieszyła redefinicję podejścia do zarządzania zasobami naturalnymi, pobudziła prace nad koncepcją „zielonej odbudowy” oraz wzmocniła dążenia do włączenia priorytetów środowiskowych w proces powojennej rekonstrukcji. Akcentując wymiar międzynarodowy, wskazano, że Ukraina (mimo trwającej agresji) pozostaje aktywnym uczestnikiem globalnych inicjatyw klimatycznych, takich jak Porozumienie paryskie czy Global Methane Pledge. Podkreślono również, że wojna znacząco zwiększa znaczenie międzynarodowej współpracy w obszarze polityki środowiskowej oraz konieczność systematycznego dokumentowania zbrodni środowiskowych jako podstawy przyszłych roszczeń odszkodo wawczych i działań naprawczych.

Słowa kluczowe


polityka klimatyczna, wojna rosyjsko-ukraińska, ekobójstwo, dyplomacja klimatyczna, Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (СОР).

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Bazhenova H. Ukraine on Fire: The Non-Military Dimensions of the War. Instytutu Europy Środkowej, https://ies.lublin.pl/en/working-papers/ukraine-on-fire-the-non-military-dimensions-of-thewar/

Ekolohichni naslidky viiskovykh dii dlia pryrodnykh ekosystem. Zvit. Pidhotovleno «Info Sapiens» dlia: HO «Ukrainskyi ekolohichnyi klub «Zelena khvylia». Zvit - Retrieved from: https://ecoclubua.com/wp-content/uploads/Zvit-IS_Zelena-Hvylya_ekologiya.pdf [in Ukrainian]

Henderni perspektyvy pryrodookhoronnoho sektoru Ukrainy - https://ukraine.unfpa.org/en/publications/gender-perspective-environmental-protection-sector-ukraine [in Ukrainian]

Ivaniuta S., Zahrozy ekolohichnii bezpetsi Ukrainy vid minuvannia terytorii - Center for security studies, Natsionalnyi instytut stratehichnykh doslidzhen, 2022, https://niss.gov.ua/doslidzhennya/natsionalna-bezpeka/zahrozy-ekolohichniy-bezpetsi-ukrayiny-vid-minuvannya-terytoriyi [in Ukrainian]

Ohliad СОР-28 vid Ukrainskoi klimatychnoi merezhi, https://ucn.org.ua/?p=9334 [in Ukrainian]

Omelchuk O., Sadohurska S. Pryroda ta viina: yak viiskove vtorhnennia Rosii vplyvaie na dovkillia Ukrainy, https://ecoaction.org.ua/pryroda-ta-vijna.html [in Ukrainian]

PARE ukhvalyla rezoliutsiiu, shcho zaprovadzhuie poniattia ekotsydu, https://www.ukrinform.ua/rubric-world/3659333-pare-uhvalila-rezoluciu-so-zaprovadzue-ponatta-ekocidu.html [in Ukrainian]

Pryroda i kultura: oblychchia ukrainskoi identychnosti, https://mepr.gov.ua/pryroda-i-kultura-oblychchya-ukrayinskoyi-identychnosti-do-drugoyi-richnytsi-povnomasshtabnogo-vtorgnennya-rf-v-ukrayinu-v-ukrinformi-vidkryly-vystavku/ [in Ukrainian]

Reducing the risk from explosive ordnance makes communities safe, Annual report 2021, Geneva, June 2022, https://www.gichd.org/fileadmin/GICHD-resources/rec-documents/external-documents/GICHD_Annual_Report_2021_FINAL_PDF.pdf

Safari Community Prohect, https://www.undp.org/uk/ukraine/projects/safari-dlya-hromad

Shevchenko O., Information coverage of the ecological consequences of the russian-Ukrainian war, [in:] Hlobalni ta rehionalni vymiry suchasnoi systemy mizhnarodnykh vidnosyn, Mykolaiv 2023.

UN Environmental Forum 2021, https://euea-energyagency.org/en/news/market-news/un-environment-forum-2021/

Use bilshe krain planuiut vidmovytysia vid vuhillia, https://ecoaction.org.ua/bilshe-krain-vidmovytysia-vid-vuhillia.html [in Ukrainian]

Zasiadko Ye., Misiats viiny. Zlochyny proty dovkillia,https://www.epravda.com.ua/columns/2022/03/26/684714/ [in Ukrainian]

Zhuk L., СОР-28: rezultaty ta mozhlyvosti dlia Ukrainy, https://razumkov.org.ua/statti/sor28-rezultaty-ta-mozhlyvosti-dlia-ukrainy [in Ukrainian]




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/we.2025.11.1.61-75
Data publikacji: 2026-01-13 22:32:48
Data złożenia artykułu: 2024-11-25 14:09:51


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Olena Shevchenko

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.