Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta jako niedozwolona klauzula umowna
Streszczenie w języku polskim
Celem artykułu jest analiza jednej z klauzul abuzywnych uregulowanych w kodeksie cywilnym. Problematyka postanowień niedozwolonych ma niebagatelne znaczenie z uwagi na to, że związana jest z powszechnie nawiązywanymi w obrocie stosunkami umownymi z podmiotami o statusie konsumenta. Wybrana klauzula została wskazana przez ustawodawcę w art. 3853 pkt 5 k.c. i odnosi się do przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta. Nie została ona dotychczas poddana szczegółowej analizie. Autorka wskazała nadrzędne przesłanki kwalifikacyjne dla postanowienia z art. 3853 pkt 5 k.c. jako klauzuli abuzywnej w postaci zawarcia umowy z konsumentem oraz braku indywidualnych uzgodnień w jego zakresie. Uznała, że przepis ten dotyczy wyłącznie cesji umowy dokonanej przez kontrahenta bez zgody konsumenta. Natomiast skutkiem wprowadzenia takiej klauzuli abuzywnej do umowy jest specyficzna sankcja, tj. częściowa bezskuteczność czynności prawnej (art. 3851 § 2 k.c.).
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
LITERATURE
Czachórski W., Brzozowski A., Safjan M., Skowrońska-Bocian E., Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2009.
Bednarek M., [in:] System Prawa Prywatnego, vol. 5: Prawo zobowiązań – część ogólna, ed. K. Osajda, Warszawa 2020.
Drapała P., Przejęcie długu, przejęcie praw i obowiązków wynikających z umowy (zmiana strony umowy), Warszawa 2016.
Dybowski T., Pyrzyńska A., [in:] System Prawa Prywatnego, vol. 5: Prawo zobowiązań – część ogólna, ed. K. Osajda, Warszawa 2020.
Grykiel J., [in:] Kodeks cywilny, vol. 1: Komentarz. Art. 1–44911, ed. M. Gutowski, Warszawa 2016.
Grzybowski S., [in:] System Prawa Cywilnego, vol. 1: Część ogólna, ed. S. Grzybowski, Wrocław 1985.
Janiak A., [in:] Kodeks cywilny. Komentarz, vol. 1: Część ogólna, ed. A. Kidyba, Warszawa 2012.
Jasiakiewicz M., Wokół dopuszczalności cesji niektórych wierzytelności konsumenckich, “Przegląd Prawa Handlowego” 2005, no. 8.
Katner W.J., Cesja niektórych wierzytelności konsumenckich, “Glosa” 2006, no. 1.
Kidyba A., Prawo handlowe, Warszawa 2018.
Klein A., Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego, Wrocław 2005.
Krzyżagórska-Żurek B., Dopuszczalność przetwarzania danych osobowych w wykonaniu umowy przelewu wierzytelności konsumenckiej, “Monitor Prawniczy” 2005, no. 14.
Litwiński P., Przelew wierzytelności konsumenckiej a udostępnianie danych osobowych konsumenta, “Glosa” 2004, no. 13.
Machnikowski P., [in:] System Prawa Prywatnego, vol. 5: Prawo zobowiązań – część ogólna, ed. K. Osajda, Warszawa 2020.
Olejniczak A., [in:] Kodeks cywilny. Komentarz, vol. 3: Zobowiązania. Część ogólna, ed. A. Kidyba, Warszawa 2010.
Piasecki K., [in:] Kodeks cywilny z komentarzem, ed. J. Winiarz, vol. 2, Warszawa 1989.
Piekarski M., [in:] Kodeks cywilny. Komentarz, eds. Z. Resich, J. Ignatowicz, J. Pietrzykowski, J.I. Bielski, vol. 1, Warszawa 1972.
Pokrzywniak J., Klauzula zezwalająca na przeniesienie praw i obowiązków z umowy, “Monitor Prawniczy” 2004, no. 24.
Popiołek W., [in:] Kodeks cywilny, vol. 1: Komentarz. Art. 1–44910, ed. K. Pietrzykowski, Warszawa 2018.
Radwański Z., [in:] System Prawa Cywilnego, vol. 1: Część ogólna, ed. S. Grzybowski, Wrocław 1985.
Radwański Z., [in:] System Prawa Prywatnego, vol. 2: Prawo cywilne – część ogólna, ed. Z. Radwański, Warszawa 2008.
Radwański Z., Uwagi o zobowiązaniach trwałych (ciągłych) na tle kodeksu cywilnego, “Studia Cywilistyczne” 1969, vol. 13–14.
Radwański Z., Olejniczak A., Zobowiązania – część ogólna, Warszawa 2016.
Rudnicki S., Trzaskowski R., [in:] Kodeks cywilny. Komentarz, vol. 1: Część ogólna, ed. J. Gudowski, Warszawa 2014.
Safjan M., [in:] Kodeks cywilny, vol 1: Komentarz. Art. 1–44911, ed. K. Pietrzykowski, Warszawa 2015.
Trzaskowski R., Dopuszczalność przelewu wierzytelności bez zgody konsumenta-dłużnika, “Palestra” 2009, no. 5–6.
Wojewoda M., [in:] Kodeks cywilny. Część ogólna, ed. M. Pyziak-Szafnicka, Warszawa 2009.
LEGAL ACTS
Act of 23 April 1964 – Civil Code (consolidated text, Journal of Laws 2023, item 1610, as amended).
CASE LAW
Decision of the Supreme Court of 4 August 2023, I CSK 3925/22, LEX no. 3590658.
Judgment of the Court of Appeal in Warsaw of 20 March 2019, VI ACa 1118/17, LEX no. 3029689.
Judgment of the Court of Appeal in Warsaw of 2 December 2019, VII AGa 1379/18, LEX no. 3103356.
Judgment of the Supreme Administrative Court of 14 April 2015, II FSK 187/13, LEX no. 1710136.
Judgment of the Supreme Administrative Court of 17 August 2016, II FSK 881/14, LEX no. 2142235.
Judgment of the Supreme Court of 6 November 1972, III CRN 266/72, OSNC 1973, no. 9, item 160.
Judgment of the Supreme Court of 26 September 2008, V CSK 105/08, LEX no. 512022.
Judgment of the Supreme Court of 17 May 2012, I CSK 315/11, LEX no. 1226826.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Warsaw of 3 June 2004, II SA/Wa 225/04, LEX no. 820881.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Warsaw of 11 February 2015, III SA/Wa 2234/14, LEX no. 1817155.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.305-317
Data publikacji: 2026-01-07 09:52:26
Data złożenia artykułu: 2024-02-04 15:12:00
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Joanna Wiak

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.