Between Private Reflection and Public Debate: Oktawia Głowacka and Bolesław Prus toward Juliusz Słowacki

Joanna Maria Wiśniewska

Abstract


The article examines the unpublished correspondence of Oktawia Głowacka from the collections of the Bolesław Prus Museum and reconstructs Prus’s scattered statements on the work of Juliusz Słowacki. The widow’s letters provide a point of departure for examining the reception of Słowacki’s legacy in Prus’s journalism and literary criticism. The perspective of widowhood makes it possible to view Oktawia Głowacka’s remarks as a testimony of private reflection that nevertheless remains in dialogue with her husband’s views. The reference to the repatriation of the poet’s remains in 1927 prompts a reassessment of Prus’s statements, particularly his critique of the reception of Romanticism and his appreciation of a realist conception of literature and Positivist ideals. Juxtaposing Oktawia’s remarks with her husband’s extensive reflections reveals the tension between private memory and public literary discourse.


Keywords


Bolesław Prus; Juliusz Słowacki; Oktawia Głowacka; Positivism; Realism; correspondence; widowhood; literary criticism; reception of Romanticism

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości. (1969). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Chwedczuk, Barbara. (1987). Dziedzictwo romantyzmu w twórczości Bolesława Prusa. Roczniki Humanistyczne, 35(1), s. 47–76.

Grabowska-Kuniczuk, Agata. (2025). Zawód: żona pisarza. Oktawia Głowacka (Prusowa). Pamiętnik Literacki, 116(4), s. 185–197.

Krasiński, Zygmunt. (1971). Listy do Konstantego Gaszyńskiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Listy Oktawii Głowackiej do Janiny Juszkiewiczowej, numery inwentarzowe: MBP/17/1/R/ML, MBP/17/2/R/ML, MBP/17/3/R/ML, MBP/17/4/R/ML, z 14 stycznia 1926 r., MBP/17/5/R/ML, MBP/17/7/R/ML.

Mrowiński, Paweł Marek. (2019). Nekropolityka: polityczny wymiar pogrzebów polskich pisarzy na przykładzie sprowadzenia do Polski prochów Juliusza Słowackiego w 1927 roku oraz Stanisława Ignacego Witkiewicza w 1988 roku. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Politologica, 22, s. 135–158.

Muszkowski, Jan. (1938). Z dziejów firmy Gebethner i Wolff 1857–1937. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Naturska, Eugenia. (1973). Dlaczego to zrobiłeś, Emilu? Stolica, 7, s. 6–7.

Ochorowicz, Julian. (1962). Przed trzydziestu laty. W: Stanisław Fita (oprac.), Wspomnienia o Bolesławie Prusie (s. 23–40). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Pauszer-Klonowska, Gabriela. (1967). Zwykłe sprawy niezwykłych ludzi. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.

Prus, Bolesław. (1958–1970). Kroniki. T. VI, VII, XVI, XVII, XX. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Prus, Bolesław. (2016). Publicystyka filozoficzno-społeczna i literacka. T. III–IV. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Listy Bolesława Prusa. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Notatki twórcze. T. 3: Kompozycja. Zeszyty I–II. 1896–1898. Warszawa–Lublin: Episteme.

Turey, Klara. (1937). Bolesław Prus a romantyzm. Lwów: [wydawca nieustalony].

Żbikowski, Piotr. (1955). Program literacki Bolesława Prusa. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, 10, s. 253–284.

Żeromski, Stefan. (1928). Elegie i inne pisma literackie i społeczne. Odezwy w sprawach publicznych. Kraków: Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.217-229
Date of publication: 2026-10-12 14:11:28
Date of submission: 2026-04-29 12:38:09


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Joanna Maria Wiśniewska

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.