Hide
Show all
Email this article 
Image and Word in the Political Theatre of Lublin in the 17th and 18th Centuries: On the Iconographic Context of the Visualization of the Lublin Sejm of 1703
Abstract
The political iconography of the Great Northern War is a subject poorly researched until now. The text is devoted to the visual propaganda of the Lublin Sejm of 1703 in the context of the memory cultivated about it, the medium of which was word and image. Both King Augustus II and his supporters, as well as the anti-royal opposition (the king – the Sejm of 1703, the opposition – the Warsaw Congress of 1704), tried to present their actions as the result of the consensus of the entire noble society. Not only the verbal message was used, but also the broadly understood visual message. In 1703–1704, there was a kind of duel of ceremonies – the Lublin Sejm vs. the Warsaw Congress of the opposition. Various forms of artistic expression – poetry, graphics, medals – were used for propaganda purposes.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
ŹRÓDŁA ARCHIWALNE
Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Publiczne Potockich 57, Gesta in Polonia ab anno 1701 ad annum 1705.
Biblioteka Czartoryskich, rkps 528 [diariusz rady warszawskiej 1704 roku].
Biblioteka Kórnicka Polskiej Akademii Nauk 953, Dyaryusz Seymu Lubelskiego exstraordynaryinego dwuniedzielnego d. 19 Junii zaczętego anno 1703, [w:] Zebranie rożnych Transakcyi, konfederacyi, scriptow etc. tak za dawnieyszych rewolucyi iako też y pod czas ostatniey woyny szwedzkiey (…) 1672. Przydaią się na koncu niektóre scripta aevi praesentis. 1736.
ŹRÓDŁA DRUKOWANE
Diariusz Sejmu Walnego Warszawskiego 1701–1702, wyd. P. Smolarek, Warszawa 1962.
Dyariusz sejmu lubelskiego extraordynaryjnego dwuniedzielnego, die 19 junii anno 1703 zaczętego, [w:] Teka Gabryela Junoszy Podoskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, wydana przez Kazimierza Jarochowskiego, Poznań 1854.
Kałuski S., Kazanie na dzień B. Stanisława Kostki Societatis Jesu, patrona Korony Polskiey Jaśnie Wielmożney Jey Mości Pani P. Helzbiecie Febronii z Rzewusk Koniecpolskiey ofiarowne, Lublin 1698.
Kitowicz J., Opis obyczajów za panowania Augusta III, wstęp M. Dernałowicz, komentarz Z. Goliński, Warszawa 1999.
Neu-eröffneter Historischer Bilder-Saal, Das ist: Kurtze, deutliche und unpassionirte Beschreibung Der Historiae Universalis, Von Anfang der Welt biß auf unsere Zeiten, in ordentliche und mercksame Periodos und Capitul eingetheilet, Nürnberg 1710.
Rakowski W.F., Pamiętnik Wielkiej Wojny Północnej, oprac. M. Nagielski, M. Wagner, Warszawa 2002.
Węgierski W., Classicum Wolnosci Polskiei w Ruinie Oyczyzny, na odgłos lamentuiącego Ubostwa Otrąbione Niedotrzymaniem poprzysięzonych Paktow Oliwskich, przez Karola XII Krola Szwedzkiego, złamaney Wiary stwierdzone, Niezwyczainym wprowadzonych Voysk Volnosci, Praw y Swobod ucisnieniem, zabranych skarbow, skontemptowanych Swiątnic Panskich, wycisnieniem Contribucyi Głosne, w Smiertelnym Xiązęcia Olsztynskiego nadgrobku potomney Pamięci zapisane, Roku Pana Voysk Vszystkich 1.7.0.3. nakładem kochaiącego Boga, wiarę, wolnosc y Oyczyznę syna.
Wiśniwiecki J.A., Ilias Polski (1700–1710), wyd. P.P. Romaniuk, J. Budrowicz-Nowicki, Warszawa 2018.
Wołłowicz A., Szczęśliwość ojczyzny przez wybranego na tron polski (…) Augusta III przy anniwersalnym lat dzisiejszych festynie, Lublin 1743.
OPRACOWANIA
Badach A., Król-Słońce po polsku od XVI do XVIII wieku, [w:] Sztuka i władza. Materiały z konferencji Instytutu Sztuki PAN, red. D. Konstantynów, R. Pasieczny, P. Paszkiewicz, Warszawa 2001.
Buchwald-Pelcowa P., Satyra czasów saskich, Wrocław 1969.
Burdowicz-Nowicki, Piotr I, August II i Rzeczpospolita 1697–1706, Kraków 2013.
Chrościcki J.A., Sztuka i polityka. Funkcje propagandowe sztuki w epoce Wazów 1587–1668, Warszawa 1983.
Dziok-Strelnik I., Bibliografia starych druków lubelskich 1630–1800, Lublin 1997.
Feldman J., Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704–1709, Kraków 1925.
Gombin K., Sejm lubelski 1703 roku, ceremoniał i ikonografia, [w:] Sztuka Lublina od średniowiecza do współczesności. Studia i szkice, red. L. Lameński, E. Letkiewicz, P. Majewski, J. Żywicki, Lublin 2019.
Gombin K., Trybunał Koronny. Ceremoniał i sztuka, Lublin 2013.
Górska M., Polonia Respublica Patria. Personifikacje Polski w sztuce XVI–XVIII wieku, Wrocław 2005.
Jarochowski K., Dzieje panowania Augusta II. Od wstąpienia Karola XII na ziemię polską, aż do elekcyi Stanisława Leszczyńskiego (1702–1704), Poznań 1874.
Jaworska K., Etos społeczeństwa polskiego doby saskiej w świetle ówczesnych kazań, Legnica 1999.
Lileyko J., Sejm polski. Tradycja, ikonografia, sztuka, Warszawa 2003.
Lileyko J., Zamek Warszawski. Rezydencja królewska i siedziba władz Rzeczypospolitej 1569–1763, Wrocław 1984.
Łomnicka-Żakowska E., Graficzne portrety Augusta II i Augusta III w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Warszawa 1997.
Oszczęda A., O książce, [w:] B. Pfeiffer, Rex et Patria. Temat władcy, narodu i ojczyzny w literaturze i sztuce XVIII stulecia, Warszawa 2012.
Paszenda J., Budowle jezuickie w Polsce, t. 1, Kraków 1999.
Pfeiffer B., Rex et Patria. Temat władcy, narodu i ojczyzny w literaturze i sztuce XVIII stulecia, Warszawa 2012.
Pokora J., „Ja mądrość mieszkam w Radzie”. Izba poselska na Zamku w Warszawie, [w:] Psy, błazny, dzieci, królowie… Studia nad sztuką XV–XVIII wieku, Warszawa 2006.
Pokora J., Wątek kanclerski w drzeworytach Statutów Łaskiego i Sarnickiego, [w:] Psy, błazny, dzieci, królowie… Studia nad sztuką XV–XVIII wieku, Warszawa 2006.
Poraziński P., Epiphania Poloniae. Postawy i orientacje polityczne szlachty polskiej w dobie wielkiej wojny północnej (1702–1710), Toruń 1999.
Poraziński J., Sejm lubelski 1703 roku i jego miejsce w konfliktach wewnętrznych na początku XVIII wieku, Warszawa–Poznań–Toruń 1988.
Poraziński J., Staropolska kultura śmiechu. Ludzie, teksty, konteksty, Toruń 2015.
Raczyński E., Gabinet medalów polskich, t. 3, Poznań 1841.
Wierzbicki L.A., Kupisz D. (red.), Chronologia sejmów Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1596–1793), Warszawa 2021.
Woźniakowa M. (oprac.), Staropolska dokumentacja sejmowa w Zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych, Warszawa 1999.
Wrede M., Wrede M. (oprac.), Sejmy i sejmiki pierwszej Rzeczypospolitej. Dokumenty w zbiorach Biblioteki Narodowej, Warszawa 1999.
Zalewski L., Katedra i jezuici w Lublinie, cz. 1, Lublin 1947.
Zieliński W.K., Monografia Lublina, Lublin 1878.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/f.2025.80.63-77
Date of publication: 2026-01-15 12:03:01
Date of submission: 2025-04-03 12:20:13
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Krzysztof Gombin
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.